1. Thông tin lịch sử nhà thùng nước mắm Phú Quốc

Nước mắm Phú Quốc được ngâm ủ trong các thùng gỗ lớn. Các thùng gỗ này được đặt trong nhà nhằm đảm bảo chất lượng nước mắm không bị tác động bởi thời tiết bên ngoài. Khái niệm “nhà thùng nước mắm” cũng ra đời từ đó. Hiện nay, nhà thùng nước mắm Phú Quốc là nơi sản xuất nước mắm cốt chất lượng hàng đầu cả nước, dùng làm nguyên liệu chế biến nước mắm công nghiệp theo chuẩn Bộ Y tế.

Lịch sử nhà thùng nước mắm Phú Quốc đã có từ 200 năm trước. Tận dụng nguồn cá cơm dồi dào từ biển cả, người dân nơi đây bắt đầu tập trung sản xuất nước mắm theo phương thức ủ muối bí truyền, hình thành nên các làng nghề nước mắm sôi động trên đảo ngọc. 

Theo thời gian, thương hiệu nước mắm Phú Quốc dần trở nên nổi tiếng khắp cả nước. Cuối thế kỷ 19, nước mắm Phú Quốc bắt đầu được mở rộng thị trường sang các nước lân cận như Lào, Thái Lan, Campuchia… Giai đoạn năm 1965 - 1975, mặt hàng này đạt thời kỳ đỉnh cao về sức mua cả trong và ngoài nước. 

Đến khoảng năm 1975 - 1986, kinh tế nước nhà khó khăn vì chịu tác động hậu chiến tranh, nhiều nhà thùng phá sản và đóng cửa. Mãi sau này, làng nghề sản xuất nước mắm Phú Quốc mới dần phục hồi và phát triển mạnh mẽ trở lại. Giờ đây trên hòn đảo xinh đẹp này có khoảng hơn 100 nhà thùng hoạt động với quy mô lớn. 


2. Cách làm nước mắm tại nhà thùng Phú Quốc

2.1. Về thiết bị làm mắm ở nhà thùng nước mắm Phú Quốc

Thiết bị chính ở các nhà thùng nước mắm Phú Quốc là những thùng gỗ có kích thước “khủng”. Thùng thường được làm bằng gỗ bời lời hoặc gỗ vên vên, cao khoảng từ 2 - 4m, đường kính khoảng 1,5 - 3m. Với kích thước “siêu to khổng lồ”, thùng có thể chứa khoảng từ 7 - 13 tấn cá cơm trên mỗi lần ủ. 

Tuỳ vào độ lớn nhỏ khác nhau, thùng sẽ được ràng bằng 6 - 8 sợi đai (mỗi sợi đều được bện tỉ mỉ từ 120 sợi song mây) rất chắc chắn. Số tiền để gia công nên những chiếc thùng này xấp xỉ 5 triệu đồng/ thùng, tuy nhiên thời gian sử dụng có thể kéo dài đến 60 năm. 


2.2. Về nguyên liệu làm mắm ở các nhà thùng nước mắm Phú Quốc

Nguyên liệu chính được sử dụng ở các nhà thùng nước mắm Phú Quốc là cá cơm, chủ yếu là cá cơm đỏ, cá cơm than hoặc cá cơm sọc tiêu. Ngoài cá cơm thì muối cũng được lựa chọn cẩn thận, chỉ dùng loại có ít tạp chất. Đặc biệt, muối phải được cất giữ ít nhất 3 tháng trước khi đưa vào ướp cá. Làm như vậy để muối lắng đi gốc canxi và magie, giúp cho nước mắm thành phẩm mặn mà thơm ngon và không bị chát.

2.3. Về khâu chế biến nước mắm 

Xuất phát từ làng nghề truyền thống hơn trăm tuổi đời, nước mắm Phú Quốc được chế biến theo công thức và quy trình nghiêm ngặt:

  • Cá và muối được ướp với nhau chuẩn theo tỉ lệ 3:1. Thời gian ủ tối thiểu là 12 tháng. Tuy nhiên, ở một số nhà thùng nước mắm nổi tiếng Phú Quốc, thời gian ủ có thể kéo dài lên đến 15 tháng để đảm bảo cho ra đời tinh chất nước mắm hảo hạng nhất. 
  • Khi kết thúc thời gian ủ, nước mắm sẽ được rút ra. Độ đạm của nước đầu tiên khoảng 30. Độ đạm của nước thứ 2 khoảng 20. Các nước tiếp theo độ đạm cứ thế giảm dần. Để có được những chai nước mắm với độ đạm đạt chuẩn quy định, nhà sản xuất có thể pha trộn các nước nhất nhì có độ đạm khác nhau chung một vò, sau đó đem phơi nắng tự nhiên.

  • Nước mắm Phú Quốc thành phẩm đạt chuẩn có màu sắc vàng nâu hoàn toàn tự nhiên, không chứa màu hóa học như nhiều loại nước mắm khác trên thị trường. Có được màu sắc thuần khiết đặc trưng này là nhờ các nhà thùng nước mắm ở Phú Quốc tiến hành ướp cá khi còn rất tươi (trong thân cá còn máu) và ủ trong thời gian rất dài (từ 1 năm trở lên). 


  • 3. Những địa chỉ nhà thùng nước mắm Phú Quốc nổi tiếng

    Ghé thăm đảo ngọc xinh tươi của Việt Nam, du khách đừng nên bỏ lỡ cơ hội tham quan những nhà thùng nước mắm Phú Quốc vang danh cả nước dưới đây:

    3.1. Nhà thùng nước mắm Phụng Hưng

    Phụng Hưng là một trong những nhà thùng nước mắm nổi tiếng nhất tại Phú Quốc với dây chuyền sản xuất theo công nghệ khép kín. Nhà thùng nước mắm Phụng Hưng có quy mô rất lớn: Đầu tư hơn 100 thùng gỗ xếp thành 10 dãy dài, có đội ngũ đánh bắt chuyên nghiệp với ghe thuyền hiện đại cùng dây chuyền đóng chai sản phẩm tối tân.

    • Nhà thùng Phụng Hưng Phú Quốc nằm ở địa chỉ Nguyễn Văn Cừ, khu phố 4, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.
    • Nhà thùng mở cửa xuyên suốt các ngày trong tuần (9h - 21h) và miễn phí vé tham quan cho du khách.
    • Tuỳ thuộc vào độ đạm, một lít nước mắm Phụng Hưng có giá dao động từ 100.000 - 180.000 VNĐ. 


    3.2. Nhà thùng nước mắm Thịnh Phát

    Nổi danh ở Phú Quốc không chỉ có thương hiệu Phụng Hưng mà còn có nhà thùng nước mắm Thịnh Phát - địa chỉ được nhiều du khách yêu thích tham quan. Với quy mô không hề kém cạnh Phụng Hưng, nhà thùng Thịnh Phát sở hữu 2 nhà xưởng với hơn 100 thùng gỗ và hiện đang tiếp tục đẩy mạnh phát triển. 

    Toàn bộ quá trình chế biến nước mắm ở Thịnh Phát đều tuân theo quy cách thủ công truyền thống, giữ lại trọn vẹn tinh hoa công thức ủ mắm gia truyền cổ xưa. Trải qua công đoạn tuyển chọn nghiêm ngặt, những chai nước mắm Thịnh Phát đạt chuẩn chất lượng mới được đến tay người tiêu dùng, những sản phẩm chưa đạt sẽ bị loại bỏ trước khi bán ra thị trường.