Có điều lạ chưa ai giải thích được, cứ vào 23 giờ đêm ngày 8/2 đến 0 giờ ngày 9/2 âm lịch, khi tất cả mọi người, những nhà thuyền, nhà kinh doanh vào làm lễ cầu an tại đền Nam Hải Thần Vương bỗng sóng rất to, gió lớn nổi lên như bão tố bao trùm lấy đảo Dấu. Theo kinh nghiệm của bà con nơi đây cho biết, đó là Ngài đã chứng cho một năm làm ăn thuận lợi, đi biển là gặp mưa thuận gió hòa.

Nếu ví Đồ Sơn một con Rồng thì Đảo Dấu chính là viên ngọc minh châu trước miệng Rồng. Đảo Dấu thuộc phường Vạn Hương, Quận Đồ Sơn thành phố Hải Phòng, cách bến tàu đảo Dấu gần 1km.




Theo truyền thuyết, trong trận thủy chiến với giặc Nguyên Mông trên sông Bạch Đằng năm 1288, khi trời sẩm tối những ngư dân đang đánh cá gần đảo Hòn Dấu phát hiện một thi thể lập lờ trên sóng nước. Khi đốt đuốc tới gần, thấy thi thể người mặc áo giáp trụ, qua trang phục và tất cả những gì thu thập được mọi người nhận ra đây chính là vị võ tướng nhà Trần hi sinh trôi dạt về đây. Với sự tri ân thành kính, họ đã cùng nhau khâm liệm trong đêm để hôm sau an táng. Khi trời vừa sáng, những người có mặt đã vô cùng ngạc nhiên thấy thi thể vị võ tướng bị mối đùn lên lấp kín. Biết tướng quân được thiên táng họ đã cùng nhau quỳ xuống khẩn cầu xin được sửa sang phần mộ cho đẹp đẽ.

Theo Đại Nam Nhất thống chí và tương truyền, vào thời Hậu Lê, vua Lê ngự giá kinh lý vùng Đồ Sơn và nghỉ đêm trên Đảo Dấu, đêm đó nhà vua đã mơ thấy ông già râu tóc bạc phơ, vai đeo chiếc giỏ, tự xưng là thần Đảo. Sáng hôm sau lên thuyền nhà vua kể lại câu chuyện cho quân lính cùng nghe rồi nói “Nếu là thần Đảo, hãy cho ta một báo ứng”. Vừa dứt lời, có một con cá quẫy mạnh nhảy lên thuyền. Thấy linh nghiệm, vua bèn sắc phong cho tước hiệu Lão Đảo Đại Thần Vương rồi truyền cho trăm họ lập đền thờ phụng.




Lần khác, vua Tự Đức đi thuyền rồng kinh lý ra Bắc gặp sóng to, gió lớn, trời lại mưa tầm tã. Khi đến đảo Hòn Dấu, nghe các quan địa phương bẩm tấu về sự linh thiêng của Lão Đảo Thần Vương, nhà vua liền thành tâm cầu nguyện. Vừa dứt lời, bỗng nhiên trời quang mây tạnh, sóng yên biển lặng, nhà vua liền sắc phong cho ngài là Nam Hải Thần Vương.

Để tưởng nhớ công ơn của vị võ tướng, người dân Đồ Sơn mở hội từ ngày mùng 1/2 âm lịch hàng năm, nhưng lễ hội chính diễn ra vào 3 ngày từ mùng 8 đến mùng 10/2 âm lịch để cầu cho quốc thái dân an. Trong lễ hội có tục rước đèn, thả thuyền giấy vào đầu giờ Tý (23 giờ đêm ngày 8/2 đến 0 giờ ngày 9/2 âm lịch), mỗi lần như thế mặt biển quanh đảo Hòn Dấu bỗng lại cồn lên dữ dội như chứng giám cho lòng thành kính của muôn dân. Bởi vậy, các tàu bè đi bắc về nam đều qua cửa đền Nam Hải Thần Vương mong được chở che trước sóng to gió lớn và gặp nhiều may mắn.




Trên đảo Dấu còn có rừng nguyên sinh đã được Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam cấp bằng công nhận cây di sản Việt Nam đối với quần thể 35 cây đa búp đỏ. Rừng nguyên sinh như tấm lá chắn bảo vệ đền Nam Hải Thần Vương. Người dân ở đây truyền nhau câu chuyện, có nhà buôn, khi cho tàu cặp vào đảo, chả hiểu sao lại lấy một khúc gỗ đưa lên tàu. Sau đấy nhà buôn gặp hoạn nạn liên tục đến nỗi phải mang khúc gỗ trả lại đảo mới được yên thân. Chính vì vậy, đến nay, đảo Dấu còn nguyên rừng nguyên sinh bởi không ai dám mang bất cứ vật gì của đảo về nhà làm của riêng.