Ai đã từng đặt chân đến Cô Tô, đã từng đứng trước tượng đài Bác đều trào dâng xúc động, tràn đầy lòng kính yêu, niềm tự hào vô hạn khi đứng trước tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bởi lẽ, đây là nơi đầu tiên và cũng là nơi duy nhất được Bác Hồ cho phép dựng tượng khi Người còn sống.


Cách Thủ đô Hà Nội hơn 250 km, huyện đảo Cô Tô nằm ở giữa mặt biển phía Đông Bắc tỉnh Quảng Ninh, giữ vị trí rất quan trọng về quốc phòng - an ninh của Tổ quốc. Cô Tô có tên cổ là Chàng Sơn (Núi Chàng), từ lâu đời đã là nơi cư trú ngụ của thuyền bè ngư dân vùng Đông Bắc. Trải qua những biến cố thăng trầm của lịch sử, đầu năm 1954, Cô Tô là xã thuộc huyện Móng Cái, sau đó lại tách thành hai xã đặc biệt trực thuộc tỉnh. Từ 1964, hai xã đã được sáp nhập vào huyện Cẩm Phả. Năm 1994, Chính phủ đổi tên huyện Cẩm Phả thành huyện Vân Đồn, đồng thời tách và thành lập huyện Cô Tô.

Cô Tô có khoảng hơn 50 đảo, đá lớn nhỏ, có ngư trường nuôi ngọc trai và là quần đảo chứa đựng tiềm năng du lịch lớn của đất nước, với những bãi biển cát mịn và những khu rừng nguyên sinh vẫn còn được bảo tồn cho đến ngày nay.



Ngày 9/5/1961, lần đầu tiên Bác Hồ đã ra thăm đảo và căn dặn đồng bào, chiến sĩ trên đảo: "... Thủ đô Hà Nội tuy cách xa các đảo, nhưng Đảng và Chính phủ luôn quan tâm đến đồng bào các đảo và mong đồng bào đoàn kết cố gắng và tiến bộ". Với tấm lòng kính trọng vô hạn đối với Bác Hồ, quân và dân trên đảo Cô Tô đã xin được dựng tượng Người trên đảo, để lúc nào cũng được nhìn thấy hình ảnh của Người. Và nguyện vọng của bà con trên đảo Cô Tô đã được Bác Hồ đồng ý. Năm 1968, tượng đài Bác Hồ đã được nhà điêu khắc Nguyễn Văn Quế cùng các đồng nghiệp bắt tay vào thực hiện.

Lúc đầu, tượng Bác được dựng bán thân, với chất liệu làm bằng thạch cao, tay phải giơ lên cao vẫy chào đồng bào. Tượng cao 1,8m (cả bệ là 4 m). Công trình được khánh thành ngày 22/5/1968, nhân dịp kỷ niệm ngày sinh lần thứ 78 của Bác. Năm 1976, kỷ niệm ngày sinh lần thứ 86 của Bác, tượng Bác bán thân được thay bằng tượng toàn thân, với chất liệu bê tông cốt thép. Tượng có chiều cao 4,5m, cả bệ cao 9m, nằm cách bờ biển 100m. Năm 1996, kỷ niệm ngày sinh lần thứ 106 của Bác, tượng Bác bằng bê-tông được thay bằng đá gra-nít. Cho đến ngày nay, tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Cô Tô vẫn được đánh giá là tượng đài Bác có quy mô to lớn, đẹp nhất vùng Đông Bắc của Tổ quốc.


* Dấu chân, hơi ấm của Người còn đây

Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, kể từ ngày Bác ra thăm đảo, và cũng là chừng ấy thời gian Người đồng ý cho xây dựng tượng đài để lúc nào người dân đảo Cô Tô cũng như có Bác ở bên. Thời gian lặng lẽ trôi, nhưng lòng kính yêu của đồng bào đối với Bác vẫn còn đây, và những dấu chân nơi Người đã đi qua trên mảnh đất Cô Tô, hơi ấm của Người cũng vẫn như đang còn hiển hiện nơi này…

Dấu chân của Người in nơi cánh đồng muối của bà con trên đảo Cô Tô mà Người đã từng đến thăm. Bờ ruộng khoai nơi Người đến và dừng lại nói chuyện với bà con. Còn nữa, khu nhà lưu niệm - nơi Bác Hồ đã gặp gỡ cán bộ, nhân dân Cô Tô... tất cả vẫn như khẳng định một niềm tin mãnh liệt của quân và dân trên đảo Cô Tô với Bác và tình yêu thương bao la của Bác đối với bà con trên đảo nhỏ này.

Cùng với tượng đài Bác Hồ trên đảo Cô Tô, năm 2005, huyện Cô Tô đã xây dựng ngôi đền thờ Bác, trên khuôn viên ngay sau tượng đài. Ngoài ra, nhiều hạng mục khác như vườn cây, ao cá cũng được đầu tư tôn tạo, thể hiện lòng thành kính của người dân trên đảo Cô Tô đối với Bác.



Cô Tô hôm nay đã và đang từng ngày thay da đổi thịt, đời sống của bà con cũng đã và đang từng bước đi lên. Khoảng cách về địa lý giữa đất liền và vùng đảo Cô Tô đang dần được rút gần. Cô Tô còn là hòn đảo phủ sóng wifi đầu tiên của tỉnh Quảng Ninh và cả nước. Văn hóa, giáo dục, an sinh xã hội… từng bước được cải thiện. Đặc biệt, tỷ lệ hộ nghèo ở Cô Tô cũng giảm nhanh từ gần 7% năm 2010, xuống còn hơn 4% vào cuối năm 2011… Đây chính là những thành quả mà quân và dân huyện đảo Cô Tô đã đạt được và sẽ phấn đấu đạt được nhiều hơn nữa để dâng lên Bác.

Mỗi ngày ngắm nhìn tượng đài Bác và ghi nhớ lời căn dặn của Người, tin tưởng rằng, đồng bào và chiến sĩ trên quần đảo Cô Tô sẽ luôn cố gắng phấn đấu lao động sản xuất, đồng thời luôn chắc tay súng để bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc./.